
Kat Karşılığı mı, Hasılat Paylaşımı mı? Kentsel Dönüşüm Modelleri
Kısa cevap: Kat karşılığı modelinde malikler arsa paylarının bir kısmını devreder, müteahhit de yeni binada belirlenen daireleri maliklere teslim eder. Hasılat paylaşımında bina yapılıp satılır ve satış geliri sözleşmedeki oranda paylaşılır. Pay satışı ise dönüşüm kararına katılmayan malikin payının belirlenen usulle satılmasıdır. Üçü de payları oranında salt çoğunlukla (%50+1) karara bağlanabilir.
Kentsel dönüşümde hangi modeller kullanılır?
Malikler dönüşüm kararı aşamasına geldiğinde karşılarına genellikle şu seçenekler çıkar: yeniden bina yaptırmak, kat karşılığı, hasılat paylaşımı ve payların satışı. 4 Şubat 2026 tarihli ve 33158 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle bu kararların hepsi, yıkım şartı aranmadan, paydaşların hisseleri oranında salt çoğunlukla alınabilir hâle geldi. Karar toplantısının nasıl yapılacağını Apartman dönüşümünde ortak karar nasıl alınır? yazımızda anlattık.

Kat karşılığı nedir?
Kat karşılığı (arsa payı karşılığı inşaat) sözleşmesinde malikler arsa paylarının bir kısmını müteahhide devretmeyi, müteahhit de binayı yapıp belirlenen bağımsız bölümleri maliklere teslim etmeyi üstlenir. Müteahhit devraldığı paya karşılık gelen daireleri kendisi satabilir.
Bu sözleşme taşınmaz devri içerdiğinden noterde düzenleme şeklinde yapılması gerekir; şekil şartına uyulmayan sözleşme geçerli olmaz. Hangi dairenin kime ait olacağı, kat ve cephe farkları, teslim takvimi ve gecikme koşulları sözleşmede açıkça yazılmalıdır.
Hasılat paylaşımı nedir?
Hasılat paylaşımında müteahhit, inşaatı kendi adına yürütüp yapılan bağımsız bölümleri satar; elde edilen hasılat malikler ve müteahhit arasında sözleşmedeki oranda paylaşılır. Malik, belirli daireler yerine satış gelirinden pay alır.
Bu modelde satış takvimi, gelirin nasıl ve ne zaman maliklere aktarılacağı ve teminatlar özellikle önemlidir. Vergisel sonuçlar modele ve sözleşmeye göre farklılaşabileceğinden bir mali müşavire danışmanız yerinde olur.
Pay satışı nedir ve ne zaman gündeme gelir?
Pay satışı, kendi başına bir inşaat modeli değildir. Salt çoğunlukla alınan karara katılmayan malik olursa, bildirimden sonra 15 gün içinde kararı kabul etmemesi hâlinde payı açık artırmayla satılır. Öncelik diğer maliklerdedir; bedel rayiç değerden az olamaz ve satış bedeli payı satılan malike ödenir. Alıcı çıkmazsa pay Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, TOKİ veya belediye tarafından alınabilir. Süreci kentsel dönüşüm süreci rehberimizde genel akış içinde görebilirsiniz.
Hangi model bizim binaya uygun olur?
Tek bir doğru model yoktur; binanın konumu, maliklerin nakit durumu ve beklentileri belirleyicidir. Karar verirken şu sorular yardımcı olur:
- Malikler yeni binada kendi dairelerini mi almak istiyor, yoksa satış gelirini mi tercih ediyor?
- Maliklerin ek nakit ödeme gücü var mı, kira dönemini nasıl karşılayacaklar?
- Müteahhidin finansal gücü ve geçmişi sözleşmedeki taahhütleri taşımaya yeterli mi? (bkz. müteahhit karnesi)
- Teklifler aynı kapsam ve şartnameyle mi hazırlanmış? (bkz. müteahhit tekliflerini karşılaştırma rehberi)
- Finansman ve kira yardımı gibi destekler karara nasıl etki ediyor? (bkz. Yarısı Bizden rehberi)
Teklifleri model bazında karşılaştırırken sorulacak sorular
Aynı binaya gelen iki teklif farklı modellerde olabilir; bu durumda rakamları değil, her modelin getirdiği risk ve yükümlülükleri karşılaştırmak gerekir. Müteahhit tarafını Müteahhit tekliflerini karşılaştırırken nelere bakmalı? ve Müteahhit karnesi nedir? yazılarımızda anlattık. Aşağıdaki sorular modele göre farklılaşır.
Kat karşılığında sorulacaklar
- Yeni binada hangi daire (kat, cephe, metrekare, oda sayısı) hangi malike verilecek? Dağılım sözleşmede tek tek yazılı mı, yoksa sonradan kura ile mi belirlenecek?
- Teknik şartname ve malzeme listesi sözleşmeye ekli mi?
- Teslim tarihi nedir, gecikme halinde cezai şart var mı?
- İnşaat süresince kira ödemesi yapılacak mı? Teslim gecikirse ödeme devam ediyor mu?
- Müteahhidin işi tamamlayacağına dair teminat mektubu gibi bir güvence var mı?
Hasılat paylaşımında sorulacaklar
- Hasılat oranı nedir ve maliyetin kime ait olduğu sözleşmede açık mı?
- Satış fiyatlarını ve satış takvimini kim, hangi ölçütlerle belirleyecek?
- Satış gelirine nasıl bakılacak? Düzenli raporlama veya ortak hesap gibi bir şeffaflık mekanizması var mı?
- Satılamayan bağımsız bölümler olursa ne olacak?
- Gelirin maliklere ne zaman ve hangi aşamalarda aktarılacağı yazılı mı?
Hangi model olursa olsun sözleşmede bulunması gerekenler
Kat karşılığı sözleşmesi noterde düzenleme şeklinde yapıldığı için imzadan önce metni bir gayrimenkul hukuku avukatına inceletmek gerekir. Sözleşmede en azından şunlar açıkça yer almalıdır:
- Tarafların ve parselin kimlik bilgileri, proje ve ruhsat sorumluluğu
- Teslim tarihi ve gecikme halinde cezai şart
- Teminat türü ve ne zaman iade edileceği
- İşin devri veya alt yükleniciye verilmesine ilişkin sınırlar
- Ayıplı veya eksik iş halinde sorumluluk
- Yapı kullanma izninin (iskân) alınmasının kimin görevi olduğu
- Uyuşmazlık halinde başvurulacak yol
Tek bir modelin her bina için daha güvenli olduğunu söylemek mümkün değildir. Güvenliği belirleyen, modelin adından çok sözleşmenin ne kadar açık ve denetlenebilir yazıldığıdır.
Sık sorulan sorular
Kat karşılığı ile hasılat paylaşımı arasındaki fark nedir?
Kat karşılığında malik yeni binada belirlenen bağımsız bölümleri alır. Hasılat paylaşımında ise bağımsız bölümler satılır ve satış geliri sözleşmedeki oranda paylaşılır.
Model seçimi için tüm maliklerin onayı gerekir mi?
Hayır. Yeniden bina yaptırma, pay satışı, kat karşılığı ve hasılat paylaşımı kararları payları oranında salt çoğunlukla alınabilir. Bazı durumlarda, örneğin komşu boş parselle birleştirmede, oybirliği aranabilir.
Karara katılmazsam ne olur?
Payınız belirlenen usulle önce diğer maliklere rayiç bedelden az olmamak üzere satılır; satış bedeli size ödenir. Hukuki haklarınız için avukata danışmanız önerilir.
Kat karşılığı sözleşmesi noterde mi yapılır?
Evet, arsa payı devri içerdiği için noterde düzenleme şeklinde yapılması gerekir. Sözleşmeyi imzadan önce bir gayrimenkul hukuku avukatına inceletin.
Hangi model malikler için daha güvenlidir?
Genel bir cevap yoktur. Her iki modelde de güvenliği sözleşmedeki teslim tarihi, teminat ve şeffaflık maddeleri belirler. Binanıza özel bir değerlendirme için başvuru formunu doldurabilirsiniz.
Kat karşılığında hangi daireyi alacağımı kim belirler?
Bu konu sözleşmeye bağlıdır. Dairelerin dağılımı sözleşmede tek tek yazılabileceği gibi, malikler arasında kura ile de belirlenebilir. Belirsiz bırakılan dağılım sonradan uyuşmazlık yaratır, bu yüzden imzadan önce netleştirin.
Kaynaklar
- 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (Resmî Gazete, 4 Şubat 2026, sayı 33158)
- 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun
- Kat karşılığı inşaat sözleşmelerine ilişkin hukuk doktrini ve uygulama yazıları (Borçlar Kanunu, eser sözleşmesi ilkeleri)
Binanız için doğru modeli birlikte değerlendirelim
Binanız için hangi modelin uygun olabileceğini ve müteahhit tekliflerini sade bir dille değerlendirmek isterseniz başvuru formunu doldurabilirsiniz. Mülk sahiplerinden herhangi bir ücret alınmaz; amacımız doğru dönüşümü doğru ortakla buluşturmaktır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki, mali veya teknik danışmanlık yerine geçmez. Bilgiler 18 Kasım 2026 itibarıyla derlenmiştir; mevzuat değişebileceği için kararlarınızdan önce ilgili kurum ve uzmanlardan teyit alın.