Riskli Yapı Tespiti Nasıl Yapılır? Başvuru, İtiraz ve Tapu Şerhi Rehberi

Riskli Yapı Tespiti Nasıl Yapılır? Başvuru, İtiraz ve Tapu Şerhi Rehberi


Kısa cevap: Riskli yapı tespiti, binanızın depreme dayanıklılığının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisanslandırılmış bir kuruluşça incelenmesidir. Başvuru için binadaki maliklerden birinin başvurusu yeterlidir, masraflar maliklere aittir. Bina riskli çıkarsa tapu kaydına şerh işlenir ve tebligattan itibaren 15 gün içinde itiraz edilebilir.

Riskli yapı nedir, tespit neden önemlidir?

6306 sayılı Kanun'a göre riskli yapı; zemin yapısı veya yapı kalitesi nedeniyle yıkılma ya da ağır hasar görme riski taşıdığı bilimsel ve teknik verilerle belirlenen yapıdır. Bu belirleme, kentsel dönüşüm sürecinin resmî başlangıç noktasıdır. Kira yardımı, faiz desteği ve "Yarısı Bizden" gibi devlet desteklerinden yararlanmanın ilk adımı da çoğunlukla bu tespittir.

İki ayrımı baştan netleştirmek gerekir:

  • e-Devlet'te sorgulama ile tespit aynı şey değildir. Kayıt bulunmaması, yalnızca daha önce resmî bir başvuru yapılmadığını gösterir. Binanın dayanıklı olduğu anlamına gelmez.
  • Sıradan bir mühendislik raporu, binaya tek başına "riskli yapı" statüsü kazandırmaz. Bu statü, lisanslı kuruluşun hazırladığı ve idarece işleme alınan rapora bağlıdır.

Riskli yapı tespiti için kim başvurabilir?

Binadaki bağımsız bölüm maliklerinden biri veya kanuni temsilcisi başvurabilir. Diğer maliklerin onayı ya da çoğunluk kararı aranmaz. Tespit masrafı kural olarak yapı maliklerine aittir.

Burada sık karıştırılan bir nokta var: "Tek malik tespit için başvurabilir" bilgisi, "dönüşüm kararı tek malik tarafından alınabilir" anlamına gelmez. Dönüşüm kararının nasıl alınacağı ayrı bir aşamadır.

Başvuru nereye ve nasıl yapılır?

  1. Lisanslı kuruluşu seçin. Riskli yapı tespiti yalnızca Bakanlıkça lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlarca yapılabilir. Güncel liste Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'nın internet sitesinde yer alır. Listede olmayan bir firmaya yaptırılan inceleme resmî tespit sayılmaz.
  2. Başvurunuzu oluşturun. Başvuru, malik veya kanuni temsilci tarafından e-Devlet şifresiyle Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'nın başvuru sistemi üzerinden yapılabilir. e-Devlet'te "Riskli Yapı Tespiti" araması da ilgili hizmete götürür.
  3. Belgeleri hazırlayın. Genellikle tapu bilgileri, kimlik ve yapıya ilişkin bilgiler istenir. Ayrıntılı liste kuruluşa göre değişebilir; başvurmadan önce teyit edin.

Teknik inceleme nasıl yapılır?

Lisanslı kuruluş binayı yerinde inceler. İnceleme kapsamında beton numuneleri (karot) alınır, zemin ve taşıyıcı sistem verileri toplanır, hesaplamalar yapılır ve sonuçlar bir rapora dönüştürülür. Rapor idareye sunulur. İstanbul, Ankara ve İzmir'de idare ilçe belediyesidir; diğer illerde Kentsel Dönüşüm Müdürlükleri bu görevi yürütür.

Riskli yapı tespiti sürecinin 5 adımı: başvuru, teknik inceleme, bildirim ve tapu şerhi, itiraz hakkı, kararın kesinleşmesi

Riskli yapı tespiti ne kadar tutar?

Türkiye genelinde herkes için geçerli, ilan edilmiş tek bir tarife yoktur. Ücret; yapının büyüklüğüne, kat sayısına, bağımsız bölüm sayısına ve incelemenin kapsamına göre değişir. İnternette dolaşan rakamlar birbirinden çok farklı olduğu için bu yazıda tutar vermiyoruz. Karar vermeden önce lisanslı birkaç kuruluştan yazılı teklif almanızı öneririz. Teklifleri karşılaştırırken yalnızca toplam tutara değil, kapsama ve rapor teslim süresine de bakın.

Rapor sonrası ne olur? Tapu şerhi

Rapor, yapının riskli olduğu sonucuna varırsa idare tespiti tapu müdürlüğüne bildirir ve riskli yapı şerhi tapu kütüğünün beyanlar hanesine işlenir. Kanuna göre bu bildirimin, tespit tarihinden itibaren en geç on iş günü içinde yapılması gerekir. Şerh, taşınmazın satışını hukuken engellemez; ancak alıcıyı uyarır ve kredi ile satış süreçlerini fiilen zorlaştırabilir. Şerh, dönüşüm tamamlanıp risk ortadan kalkınca kaldırılır.

Tespit sonucu size nasıl bildirilir?

Bina riskli bulunursa sonuç tek bir yolla öğrenilmez. Uygulamada tespite ilişkin bilgi yapıya asılır, maliklere e-Devlet üzerinden bildirilir, ilgili muhtarlıkta ilan edilir ve tapu müdürlüğü ayni ve şahsi hak sahiplerine tebligat yapar. Bu nedenle 15 günlük itiraz süresinin tam başlangıcı, tebligat ve ilan işleminin tamamlanma tarihine bağlıdır. Size ulaşan ilk belgenin tarihini not edin, başlangıç tarihinden emin değilseniz İl Müdürlüğünden teyit edin.

Binada oturmayan bir malikseniz tapudaki adresinizi ve e-Tebligat bilgilerinizi güncel tutun. İtiraz dilekçesinde muhatap kurumun doğru belirlenmesi de önemlidir; yanlış mercie yapılan başvuru süre kaybına yol açabilir.

Riskli yapı kararına itiraz: 15 gün

Malikler, tespite tebligat tarihinden itibaren 15 gün içinde itiraz edebilir. Bu süre hak düşürücüdür; kaçırılırsa itiraz kural olarak incelenmez. İtiraz, tebligatta belirtilen mercie dilekçeyle yapılır ve Bakanlıkça oluşturulan teknik heyet tarafından değerlendirilir. Heyet, itirazı evrak üzerinden inceleyebileceği gibi gerekirse binada yerinde de inceleme yapabilir.

  • İtiraz kabul edilirse: Rapor iptal edilir ve yapı "riskli olmayan yapı" konumuna döner.
  • İtiraz reddedilirse veya süresinde itiraz edilmezse: Tespit kesinleşir.
  • İptal davası: Kesinleşen karara karşı idari yargıda dava açılabilir. Dava açma süresi 30 gündür. Bu süreler hak kaybına yol açabileceğinden, bir gayrimenkul veya idare hukuku avukatına danışmanızı öneririz.

İtiraz teknik bir başvurudur. "Binamız sağlam" biçimindeki genel beyanlar sonuç doğurmaz; itirazın raporun dayandığı ölçüm, numune sayısı veya hesaplama gibi somut noktalara dayanması gerekir.

Bina riskli çıkarsa seçenekler neler?

Tespit kesinleştikten sonra idare, tahliye ve yıkım için malike bir süre verir. Bu süre içinde malikler genel olarak şu yollardan birini değerlendirir:

Rapor kesinleştikten sonra tahliye ve geçici barınma

Riskli yapı kararı kesinleştiğinde bina için tahliye ve yıkım süreci gündeme gelir. Bu dönemde hak sahipleri, şartları sağlıyorsa kira yardımı için başvurabilir. Yardım kendiliğinden ödenmez; başvuru gerekir ve başvuru süresi tahliye veya yıkım tarihinden itibaren bir yıldır. Tahliye sonrasının tamamı için Kentsel dönüşüm süreci nereden başlar? yazımıza, malik modellerini karşılaştırmak için Kat karşılığı mı, hasılat paylaşımı mı? yazımıza bakabilirsiniz.

Riskli yapı tespitinde sık yapılan hatalar

  • Lisanssız bir firmaya yaptırmak. Rapor resmî sonuç doğurmaz; para ve zaman kaybedilir.
  • Tebligatı geç fark etmek. 15 günlük itiraz süresi tebligatla başlar. Posta kutusunu ve e-Tebligat adresini düzenli kontrol edin.
  • Tek teklifle yetinmek. Ücret ve kapsam kuruluşlar arasında farklılaşabilir.
  • Diğer malikleri bilgilendirmemek. Başvuru için onay gerekmese de, sonrasındaki dönüşüm kararı için maliklerin güveni gerekir.

Sık sorulan sorular

Riskli yapı tespiti için tüm maliklerin onayı gerekir mi?

Hayır. Maliklerden birinin veya kanuni temsilcisinin başvurusu yeterlidir.

Riskli yapı tespiti masrafını kim öder?

Kural olarak yapı malikleri öder.

Riskli yapı raporuna kaç gün içinde itiraz edilir?

Tebligat tarihinden itibaren 15 gün içinde. Bu süre hak düşürücüdür.

e-Devlet'ten binamın riskli olup olmadığını öğrenebilir miyim?

e-Devlet üzerinden tapu şerhi sorgulanabilir ve başvuru yapılabilir. Ancak kayıt bulunmaması binanın dayanıklı olduğu anlamına gelmez; bunun için lisanslı kuruluşça teknik inceleme gerekir.

Riskli yapı şerhi tapuda ne zaman kalkar?

Yıkım ve yeniden yapım ya da güçlendirme ile risk ortadan kalktığında şerh kaldırılır.

Doğru tespit, doğru dönüşümün ilk adımıdır

Riskli yapı tespiti, lisanslı kuruluşlarca yapılır; Ortak Payda Kentsel bu incelemeyi yapmaz. Tespit sonrasındaki süreçte ise binanızın koşullarını, maliklerin beklentilerini ve proje ihtiyaçlarını değerlendiriyor, teknik ve finansal kapasitesi projenize uygun müteahhitlerle eşleşme sürecini yönetiyoruz.

Doğru dönüşüm. Doğru ortak.

→ Binanız için ön değerlendirme başvurusu oluşturun.

Kaynaklar: 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr) · Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı: kentseldonusum.csb.gov.tr ve lisanslı kuruluşlar listesi (altyapi.csb.gov.tr) · e-Devlet "Riskli Yapı Tespiti" hizmeti (turkiye.gov.tr).

Bu yazıdaki bilgiler 18 Kasım 2026 itibarıyla kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir ve hukuki ya da teknik danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve uygulama değişebilir; işlem yapmadan önce Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, ilçe belediyeniz veya bir avukattan güncel bilgiyi teyit ediniz.